Ustavni sud Republike Srpske, na osnovu člana 115. Ustava Republike Srpske, člana 37. stav 1. tačka b)  i člana 61. stav 1. tačka d) Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske (''Službeni glasnik Republike Srpske'' br. 104/11 i 92/12), na sjednici održanoj 17. decembra 2025. godine, d o n i o  je

R J E Š E Nj E

Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti člana 35. tačka 3. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 69/19).

O b r a z l o ž e nj e

Radenko Topić iz Čelinca dao je Ustavnom sudu Republike Srpske inicijativu za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti člana 35. tačka 3. (u inicijativi pogrešno navedeno člana 35. stav 1. tačka 3) Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 69/19), koji su zaključili ministar unutrašnjih poslova, na osnovu ovlašćenja Vlade Republike Srpske broj 04/1-012-2-2-2037/19 od 18. septembra 2019. godine i Sindikat radnika unutrašnjih poslova Republike Srpske. Ukazujući na određene lične okolnosti koje se tiču ostvarivanja njegovog prava na otpremninu prilikom odlaska u penziju, davalac inicijative ističe da član 35. tačka 3. Posebnog kolektivnog ugovora u cjelini mijenja propisivanje iz člana 194. st. 1, 2. i 3. Zakona o radu („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 1/16, 66/18, 91/21 - Odluka Ustavnog suda Republike Srpske, br. 119/21 i 112/23), zbog čega nije u saglasnosti sa navedenom zakonskom odredbom, a time ni sa članom 108. stav 2. Ustava Republike Srpske.

U odgovoru na navode iz inicijative koji je Sudu dostavio ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske se navodi da je osporenom odredbom Posebnog kolektivnog ugovora dodatno razrađeno pravo na otpremninu radnika prilikom odlaska u penziju, koje je uređeno Zakonom o platama zaposlenih u Ministarstvu unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 66/18, 36/19, 105/19, 49/21, 119/21, 68/22 i 132/22). Pored ovoga, u odgovoru se ukazuje da odredbe člana 194. Zakona o radu, na čiju povredu ukazuje davalac inicijative, uređuju pravo na otpremninu radniku kojem radni odnos prestaje otkazom ugovora o radu, zbog čega se ne mogu primijeniti u slučaju sticanja prava na starosnu penziju, te se, s obzirom na izloženo, predlaže da Sud, na osnovu člana 61. stav 1. tačka g) Zakona o Ustavnom sudu („Služeni glasnik Republike Srpske“ br. 104/11 i 92/12), ne prihvati datu inicijativu. 

U odgovoru na navode iz inicijative koje je Sudu dostavio Sindikat radnika unutrašnjih poslova Republike Srpske se, u suštini, a u kontekstu propisivanja iz čl. 1, 78. i 79. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 81/22), ističe da će se, u konkretnom slučaju, primjenjivati član 35. tačka 3. tog kolektivnog ugovora, a koji, takođe, reguliše pravo na otpremninu zaposlenih prilikom odlaska u penziju, ali samo ako je u skladu sa članom 194. st. 1. i 2. Zakona o radu, dok je, u suprotnom, Ministarstvo dužno da ovu zakonsku odredbu primijeni neposredno.

Osporeni Posebni kolektivni ugovor za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 69/19) zaključili su Sindikat radnika unutrašnjih poslova Republike Srpske i ministar unutrašnjih poslova, na osnovu ovlašćenja Vlade Republike Srpske broj: 04/1-012-2-2037/19 od 19.8.2019. godine, pozivajući se na član 240. stav 3. Zakona o radu Republike Srpske (“Službeni glasnik Republike Srpske” br. 1/16 i 66/18) i čl. 16-21. Zakona o platama zaposlenih u Ministarstvu unutrašnjih poslova Republike Srpske (“Službeni glasnik Republike Srpske” br. 66/18 i 36/19).

Osporenom odredbom člana 35. tačka 3. ovog posebnog kolektivnog ugovora je propisano da Ministarstvo radnicima isplaćuje otpremninu prilikom odlaska radnika u penziju - u iznosu tri plate radnika ostvarenih u posljednjem mjesecu prije odlaska u penziju.

Razmatrajući datu inicijativu, Sud je, prije svega, utvrdio da je članom 81. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske, koji je objavljen u „Službenom glasniku Republike Srpske“, broj 81/22 od 25. avgusta 2022. godine, i koji je stupio na snagu osmog dana od dana objavljivanja (član 82. tog kolektivnog ugovora), propisano da njegovim stupanjem na snagu prestaje primjena osporenog posebnog kolektivnog ugovora.

Pored ovoga, članom 81. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske, koji je stupio na snagu osmog dana od dana objave  u „Službenom glasniku Republike Srpske“ broj 74/25 od 26. avgusta 2025. godine (član 82. ovog kolektivnog ugovora), je određeno da njegovim stupanjem na snagu prestaje primjena Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 81/22).

S obzirom na izloženo, te imajući u vidu da je navedenim kolektivnim ugovorima uređena ista materija, kao i da Ustav Republike Srpske poznaje isključivo institut stupanja na snagu, odnosno važenja opštih pravnih akata, od kog momenta se oni počinju primjenjivati, Sud konstatuje da prestanak primjene osporenog posebnog kolektivnog ugovora, kao i prestanak primjene Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 81/22), podrazumijeva prestanak njihovog pravnog dejstva, odnosno važenja u pravnom sistemu Republike Srpske.

Imajući u vidu navedeno, Sud je utvrdio da je osporeni posebni kolektivni ugovor prestao da važi 2. septembra 2022. godine stupanjem na snagu Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 81/22), kao i da je ovaj kolektivni ugovor prestao da važi 3. septembra 2025. godine stupanjem na snagu Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 74/25).

Tačkom 2. Amandmana XLII, kojom je dopunjen član 115. stav 1. Ustava Republike Srpske, utvrđeno je da Ustavni sud može ocjenjivati ustavnost zakona i ustavnost i zakonitost propisa i opštih akata koji su prestali da važe,  ako od prestanka važenja do pokretanja postupka nije proteklo više od jedne godine.  

Polazeći od toga da je osporeni Posebni kolektivni ugovor za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 69/19) prestao da važi 2. septembra 2022. godine, a da je inicijativa podnesena Sudu 6. februara 2025. godine, Sud je utvrdio da je inicijativa podnesena po isteku roka u kome Sud, saglasno tački 2. Amandmana XLII kojom je dopunjen član 115. stav 1. Ustava Republike Srpske, može odlučivati o ustavnosti i zakonitosti akata i po prestanku njihovog važenja.       

Uzimajući u obzir naprijed navedenu ustavnu odredbu, te odredbu člana 37. stav 1. tačka b) Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske” br. 104/11 i 92/12), Sud je odlučio da ne prihvati inicijativu za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti člana 35. tačka 3. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u oblasti unutrašnjih poslova Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 69/19).

Na osnovu izloženog odlučeno je kao u izreci ovog rješenja.

Ovo rješenje Ustavni sud je donio u sastavu: predsjednik Suda mr Džerard Selman i sudije: Vojin Bojanić, Svetlana Brković, Amor Bukić, Zlatko Kulenović, prof. dr Radomir V. Lukić, prof. dr Ivanka Marković, prof. dr Darko Radić i akademik  prof. dr Snežana Savić.

                                                                                                            PREDSJEDNIK

                                                                                                           USTAVNOG SUDA

                                                                                                         Mr Džerard Selman   

Broj: U-14/25

17. decembar 2025. godine