Ustavni sud Republike Srpske, na osnovu člana 115. Ustava Republike Srpske, člana 40. stav 5. i člana 61. stav 1. tačka g) Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske (''Službeni glasnik Republike Srpske'' br. 104/11 i 92/12), na sjednici održanoj 26. novembra 2025. godine, d o n i o  je

R J E Š E Nj E

Ne prihvata se inicijativa za ocjenjivanje ustavnosti člana 167a. Zakona o policiji i unutrašnjim poslovima („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 57/16, 110/16, 58/19, 82/19, 18/22 – Odluka Ustavnog suda Republike Srpske, 55/23 i 48/24), u dijelu koji glasi „... može do 31. decembra 2025. godine...“

O b r a z l o ž e nj e

Zoran Perić iz Bijeljine dao je Ustavnom sudu Republike Srpske inicijativu za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti člana 167a. Zakona o policiji i unutrašnjim poslovima („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 57/16, 110/16, 58/19, 82/19, 18/22 – Odluka Ustavnog suda Republike Srpske, 55/23 i 48/24) u dijelu koji glasi „....može do 31. decembra 2025. godine...“. U inicijativi se navodi da je osporenim propisivanjem narušena odredba člana 10. Ustava, jer se ovom zakonskom odredbom pogoduje starijim policijskim službenicima i dovode se u privilegovan položaj u odnosu na mlađe kadrove, što praktično dovodi do raslojavanja policijskih službenika. Nadalje, davalac inicijative smatra da je predmetna zakonska norma suprotna i članu 33. Ustava, koji svim građanima garantuje „jednake uslove za rad“, jer predviđa različite uslove za penzionisanje. Konačno, u inicijativi se ukazuje i na povredu garancija iz člana 39. stav 3. Ustava, prema kojem su „svakome pod jednakim uslovima dostupni radno mjesto i funkcija“, zbog čega bi, po mišljenju davaoca inicijative, svi policijski službenici trebalo da budu penzionisani pod jednakim uslovima, bez stavljanja u privilegovani položaj onih koji se penzionišu do 31. decembra 2025. godine, kako je to predviđeno osporenom zakonskom odredbom.

Narodna skupština Republike Srpske nije dostavila odgovor na inicijativu.

Članom 167a. Zakona o policiji i unutrašnjim poslovima („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 57/16, 110/16, 58/19, 82/19, 18/22 – Odluka Ustavnog suda Republike Srpske, 55/23 i 48/24) propisano je da policijski službenik iz člana 132. stav 1. tačka 2) ovog zakona sa navršenih 40 godina penzijskog staža može do 31. decembra 2025. godine podnijeti zahtjev za prestanak radnog odnosa, bez obzira na godine života. Ova odredba je osporena u dijelu koji glasi „...može do 31. decembra 2025. godine...“.

U postupku ocjenjivanja ustavnosti osporene norme predmetnog zakona Sud je imao u vidu relevantne odredbe Amandmana XXXII na Ustav Republike Srpske, kojim je zamijenjen član 68. Ustava, a kojima je utvrđeno da Republika uređuje i obezbjeđuje, između ostalog: bezbjednost (tačka 2), ostvarivanje i zaštitu ljudskih prava i sloboda (tačka 5), organizaciju, nadležnosti i rad državnih organa (tačka 10), socijalno osiguranje i druge oblike socijalne zaštite (tačka 12), kao i druge odnose od interesa za Republiku, u skladu sa Ustavom (tačka 18). Pored toga, prema članu 49. st. 1. i 2. Ustava, slobode i prava se ostvaruju, a dužnosti ispunjavaju neposredno na osnovu Ustava, osim kada je Ustavom predviđeno da se uslovi za ostvarivanje pojedinih od njih utvrđuju zakonom, a zakonom se može propisati način ostvarivanja pojedinih prava i sloboda samo kada je to neophodno za njihovo ostvarivanje. Prema članu 70. stav 1. tačka 2. Ustava, Narodna skupština donosi zakone, druge propise i opšte akte, a članom 108. stav 1. Ustava utvrđeno je da zakoni, statuti, drugi propisi i opšti akti moraju biti u saglasnosti sa Ustavom.   

Odredbama Ustava u odnosu na koje davalac inicijative traži ocjenu ustavnosti predmetne zakonske norme utvrđeno je: da su građani ravnopravni u slobodama, pravima i dužnostima, jednaki pred zakonom i uživaju istu pravnu zaštitu bez obzira na rasu, pol, jezik, nacionalnu pripadnost, vjeroispovijest, socijalno porijeklo, rođenje, obrazovanje, imovno stanje, političko i drugo uvjerenje, društveni položaj ili drugo lično svojstvo (član 10), da građani imaju pravo da učestvuju u obavljanju javnih poslova i da pod jednakim uslovima budu primljeni u javnu službu (član 33), te da je svako slobodan u izboru zanimanja i zaposlenja i pod jednakim uslovima su mu dostupni radno mjesto i funkcija (član 39. stav 3).

Saglasno citiranim ustavnim normama, Zakonom o policiji i unutrašnjim poslovima uređeni su nadležnost, djelokrug, osnovi organizacije i rukovođenja u Ministarstvu unutrašnjih poslova, policijski i drugi unutrašnji poslovi iz nadležnosti ovog ministarstva, policijska ovlašćenja, dužnosti i prava iz radnih odnosa, prijem u radni odnos u Ministarstvo policijskih službenika, državnih službenika i namještenika, činovi i unapređenja, radni uslovi policijskih službenika, disciplinska i materijalna odgovornost i druga pitanja od značaja za rad ovog ministarstva. Između ostalog, članom 132. stav 1. tačka 2) ovog zakona, kao jedan od osnova za prestanak radnog odnosa policijskog službenika predviđeno je da je navršio 55 godina života i 40 godina penzijskog staža ili 65 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja. U vezi sa ovom odredbom, članom 167a. koji se odnosi na primjenu člana 132. stav 1. tačka 2) ovog zakona predviđeno je da policijski službenik iz člana 132. stav 1. tačka 2) ovog zakona sa navršenih 40 godina penzijskog staža može do 31. decembra 2025. godine podnijeti zahtjev za prestanak radnog odnosa, bez obzira na godine života.

Ocjenjujući član 167a. predmetnog zakona u osporenom dijelu koji glasi „...može do 31. decembra 2025. godine...“, Sud je utvrdio da ovakvim propisivanjem nisu narušene garancije ravnopravnosti i jednakosti pred zakonom iz člana 10. Ustava, na koje se ukazuje u inicijativi. Sud, naime, smatra da se osporeno normiranje podjednako odnosi na sve policijske službenike koji su navršili 40 godina penzijskog staža, i koji se, dakle, nalaze u istoj pravnoj situaciji, tako da su neosnovani navodi da su neki od njih stavljeni u privilegovan položaj u određivanju uslova za prestanak radnog odnosa. Po ocjeni ovog suda, propisivanje vremenskog roka do kojeg je dozvoljeno realizovati zakonsku mogućnost iz člana 167a. Zakona predstavlja stvar zakonodavne politike i pitanje ulazi u domen ocjene cjelishodnosti zakonskog uređenja predmetne materije, te Sud konstatuje da za to, u skladu sa članom 115. Ustava, nije nadležan.

Sud nije razmatrao navode inicijative o povredi odredaba čl. 33. i 39. stav 3. Ustava, jer se ovi navodi ne mogu dovesti u vezu sa sadržajem pomenutih članova Ustava.

Kako je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i prikupljeni podaci pružaju pouzdan osnov za odlučivanje, Sud je, na osnovu člana 40. stav 5. Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske, o ustavnosti osporene zakonske odredbe odlučio bez donošenja rješenja o pokretanju postupka.

Na osnovu Rješenja ovog suda broj SU-540/22 od 21. decembra 2022. godine sudija prof. dr Ivanka Marković je izuzeta iz odlučivanja u ovom predmetu.

Na osnovu izloženog, Sud je odlučio kao u izreci ovog rješenja.

Ovo rješenje Ustavni sud je donio u sastavu: predsjednik Suda mr Džerard Selman i  sudije: Vojin Bojanić, Svetlana Brković, Amor Bukić, Zlatko Kulenović, prof. dr Radomir V. Lukić, prof. dr Darko Radić i akademik prof. dr Snežana Savić.

                                                                                                             PREDSJEDNIK

                                                                                                           USTAVNOG SUDA

                                                                                                         Mr Džerard Selman

Broj: U-10/25                                                                                 

26. novembar 2025. godine