Уставни суд РСОдлукеНовости и саопштењаПриступ информацијамаЈавне набавке
Број предмета: U- / Кључна ријеч:
Година подношења иницијативе: Период окончања поступка: -
Садржани појмови:
 
У поља 'Број предмета' подаци се уносе у формату xxx/yy, гдје је xxx број предмета, а yy година подношења иницијативе.
У поље 'Кључна ријеч' уноси се једна или више ријечи на тренутно изабраном језику и у одговарајућем писму (ћирилица или латиница), како би се пронашле све одлуке које у тексту садрже те ријечи.
Није неопходно попунити сва поља. Кликом на дугме 'Прикажи' добићете све одлуке које задовољавају горње критеријуме.
   ||

            Ustavni sud Republike Srpske, na osnovu člana 115. Ustava Republike Srpske i člana 60. stav 1. tačka a) Zakona o ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 104/11 i 92/12), na sjednici održanoj 16.septembra 2020. godine, donio je

 

O D L U K U

 

             Utvrđuje se da Smjernice Okružnog i Osnovnog suda u Bijeljini za postupanje u parničnom postupku, donesene u martu 2019. godine nisu u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske.

 

O b r a z l o ž e nj e

 

        Advokatska komora Republike Srpske podnijela je Ustavnom sudu Republike Srpske prijedlog u formi inicijative za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti Smjernica Okružnog i Osnovnog suda u Bijeljini za postupanje u parničnom postupku, donesenih u  martu 2019. godine, zbog nesaglasnosti sa članovima 5, 69. st. 1. i 2, 121. i 123. Ustava Republike Srpske, članovima 61 a) i 237. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 58/03, 85/03, 74/05, 63/07, 49/09 i 61/13), te članovima 30. i 31. Zakona o sudovima Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 37/12, 44/15 i 100/17). U prijedlogu se navodi da osporeni akt, kojim je uređeno postupanje Okružnog i Osvnovnog suda u Bijeljini u parničnim postupcima, iako bez broja i datuma, perioda važenja i drugih elemenata kojima se materijalizije bilo koji akt u pravnom prometu, predstavlja opšti akt, jer na opšti način uređuju postupanje u parničnim predmetima pred označenim sudovima. Ističe se da osporeni akt, kao opšti akt, nije objavljen na propisan način, da su potpisnici osporenog akta izašli iz okvira svojih nadležnosti, te da je donošenjem osporenog akta praktično narušeno ustavno načelo podjele vlasti i zakonitosti, s obzirom na to da pojedinačne sudske odluke, stavovi i smjernice ne mogu biti izvor prava u Republici Srpskoj i da isključivo Vrhovni sud, kao najviši sud u Republici, obezbjeđuje jedinstvenu primjenu zakona. U vezi sa navedenim, u prijedlogu se ukazuje na odluku ovog Suda broj U-79/18 („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 123/18), kojom je utvrđeno da Memorandum o saradnji, zaključen 05. septembra 2018. godine, između Osnovnog suda u Banjaluci i Okružnog suda u Banjaluci i Smjernice Osnovnog suda u Banjaluci za postupanje u parničnom postupku donijete u septembru 2018. godine nisu u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske i na odluku broj U-101/14 („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 39/16), kojom je utvrđeno da član 6. u dijelu koji glasi: “...i osiguravaju jedinstvenu primjenu zakona...“ Zakona o sudovima Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 37/12 i 44/15) nije u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske, a član 19. stav 1. Pravilnika o unutrašnjem sudskom poslovanju („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 9/14) nije u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske i Zakonom o sudovima Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 37/12 i 44/15).

        Pored navedenog, ističe se da se osporenim Smjernicama nalaže sudijama označenih sudova u Bijeljini, kao i drugim učesnicima u postupku, postupanje koje je u suprotnosti sa zakonom, s obzirom da se propisivanjem kao u osporenim smjernicama vrši generalizovanje postupanja, što dovodi do proširenog, suviše cjelovitog i opšteg tumačenja jasnih i preciznih odredbi Zakona o parničnom postupku i Zakona o sudovima Republike Srpske, čime se stvara pravna nesigurnost i ograničava zakonito postupanje.

        U odgovoru na prijedlog koji je Sudu dostavio Osnovni sud u Bijeljini  ističe se da osporeni akt nema karakter opšteg akta, zbog čega Ustavni sud nije nadležan za postupanje u konkretnom slučaju. Da osporeni akt predstavlja neformalni akt zaključen na nivou dva suda, koji nema obavezujući karakter, te da kao takav nije objavljen u Službenom glasniku Republike Srpske, već na sajtu Osnovnog suda u Bijeljini i proslijeđen subjektima koji se pojavljuju u sudskim postupcima. Takođe se ističe da osporene Smjernice predstavljaju upućujući, neobavezujući akt koji ni u jednom segmentu ne izlazi iz zakonskih okvira, niti derogira odredbe Zakona o parničnom postupku, već insistira da se sudije kreću u zakonom postavljnim okvirima i da zakonske norme primjenjuju na efikasan nači. Predlaže se da Sud prijedlog odbije.  

      Okružni sud u Bijeljini nije dostavio odgovor na prijedlog.

      Smjernice Okružnog i Osnovnog suda u Bijeljini za postupanje u parničnom postupku, iz marta 2019. godine , donijeli su Okružni i Osnovni sud u Bijeljini na osnovu člana 6. Zakona o sudovima Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 37/12, 44/15 i 100/17) s ciljem obezbjeđenja ostvarivanja principa jednakog postupanja u jednakim situacijama, obezbjeđenja pravne sigurnosti i jednakosti građana pred zakonom, obezbjeđenja proporcionalnosti u ostvarivanju prava i radi unapređenja načela efikasnosti i ekonomičnosti utemeljenih na odredbi člana 10. Zakona o praničnom postupku („Službeni glasnik Republike Srpske“ br.58/03, 85/03, 74/05, 63/07, 49/09 i 61/13). Ovim smjernicama koje su donesene u skladu sa sudskom praksom Građanskog odjeljenja Okružnog suda u Bijeljini i Osnovnog suda u Bijeljini, a shodno Projektu „Unapređenje kvaliteta pravosuđa“, koje imaju upućujući karakter, reguliše se : uloga sudije (član 1), prethodno ispitivanje tužbe i odgovora na tužbu (član 2. do 5), pripremno ročište (član 6. do 10), glavna rasprava (član 11), odgode i odlaganja (član 12. do 16), odgađanje (član 17), zastupanje (član 18. i 19), prekid postupka (član 20) i snimanje ročišta (član 21. i 22).

      Sud je u ovom predmetu, prije svega, razmotrio pravnu prirodu osporenog akta s obzirom na to da od ove činjenice zavisi postojanje procesnih pretpostavki za vođenje postupka i odlučivanje pred Sudom. Imajući u vidu da je članom 115. Ustava Republike Srpske utvrđeno da Ustavni sud odlučuje o saglasnosti zakona, drugih propisa i opštih akata sa Ustavom, te o saglasnosti propisa i opštih akta sa zakonom, Ustavni sud je, saglasno navedenim ustavnim odredbama, nadležan da ocjenjuje saglasnost opštih akta sa Ustavom i zakonom.

    U vezi sa navedenim, Sud je imao u vidu da su opšti akti u smislu pomenutog člana 115. Ustava, akti kojima se na generalan i apstraktan način uređuju određeni odnosi, odnosno akti, čija su bitna obilježja da se ne odnose na jedno određeno lice ili određenu grupu lica, već da određene odnose uređuju na opšti način, te da se ne iscrpljuju jednom primjenom na unaprijed određen slučaj, nego ostaju i poslije te primjene dok se ne izmijene ili ukinu.  

    S obzirom na navedeno Sud je utvrdio da su osporene Smjernice Okružnog i Osnovnog suda u Bijeljini za postupanje u parničnom postupku, donesene u  martu 2019. godine, bez obzira na formu u kojoj su donesene, opšti akt za čiju ocjenu je nadležan Ustavni sud shodno članu 115. Ustava Republike Srpske. Ovakva ocjena proizlazi iz sadržine ovog akta, kojim se na opšti način reguliše postupanje sudija Okružnog i Osnovnog suda u Bijeljini u parničnim predmetima, a koji pored sudija istovremeno obavezuje i druge učesnike u parničnom postupku (parnične stranke, vještake, zastupnike i punomoćnike stranaka). Pored toga, ovaj akt odnosi se na neodređen broj lica, djeluje za ubuduće i ne iscrpljuje se jednom primjenom na unaprije određen slučaj. Takođe, na osnovu ovog akta navedeni sudovi donose pojedinačne akte (presude i rješenja).

 U postupku ocjenjivanja osporenih Smjernica Okružnog i Osnovnog suda u Bijeljini za postupanje u parničnom postupku, donesenih u martu 2019. godine,  Sud je imao u vidu da je članom 109.  Ustava Republike Srpske utvrđeno  da zakoni, propisi i opšti akti stupaju na snagu najranije osmog dana od dana objavljivanja, osim ako iz naročito opravdanih razloga nije predviđeno da ranije stupe na snagu (stav 1), te da se prije stupanja na snagu zakoni, drugi propisi i opšti akti državnih organa objavljuju u odgovarajućem službenom glasilu (stav 2).

              Polazeći od navedene Ustavne odredbe Sud je ocijenio da su Smjernice Okružnog i Osnovnog suda u Bijeljini za postupanje u parničnom postupku, donesene u martu 2019. godine, kao opšti akt, morale biti objavljene u „Službenom glasniku Republike Srpske“ kako bi se učinile dostupnim i kako bi tek protekom propisanog vremena stupile na snagu, odnosno postale dio pravnog poretka. Imajući u vidu da osporene smjernice nisu mogle postati dio pravnog poretka zbog činjenice neobjavljivanja na propisan način, a koje je sastavni dio materijalizacije pravnog akta, kao elementa njegove forme, Sud je ocijenio da iste nisu u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske.  

               Iz navedenih razloga navodi iz odgovora na prijedlog o objavljivanju osporenih smjernica na sajtu Osnovnog suda u Bijeljini su bez značaja za odlučivanje u ovoj stvari.

                U vezi sa navedenim utvrđenjem Sud je imao u vidu da je primarna uloga Suda zaštita ustavnosti i zakonitosti, odnosno zaštita vitalnih vrijednosti na kojima počiva ustavni sistem u cjelini, te da se neobjavljivanjem opštih akata na propisan način narušava integritet ustavnopravnog sistema Republike Srpske. Sud je, dakle, zauzeo stav da treba intervenisati u slučajevima kada se postavlja pitanje ustavnosti opšteg akta koji nije objavljen na propisan način, a primjenjuje se i proizvodi pravne posljedice. Stoga je Sud utvrdio da predmetne Smjernice, u cijelosti, nisu u saglasnosti sa članom 109. Ustava Republike Srpske, te je na taj način isključio njihovu primjenu.

Na osnovu izloženog odlučeno je kao u izreci ove odluke.

Ovu odluku Ustavni sud je donio u sastavu: predsjednik Suda mr Džerard Selman i sudije: Milenko Arapović,  Vojin Bojanić,  Amor Bukić,  Zlatko Kulenović,  prof. dr Duško Medić, Irena Mojović,  prof. dr Marko Rajčević, akademik prof. dr Snežana Savić. 

Broj: U-46/19

16. septembra 2020. godine 

 

PREDSJEDNIK

USTAVNOG SUDA

Mr Džerard Selman, s.r.

 

 

 

Актуелно
28.10.2020.
Саопштење за јавност са 262. сједнице Уставног суда Републике Српске

27.10.2020.
Дневни ред 262. сједнице Уставног суда Републике Српске

30.9.2020.
Саопштење за јавност са 261. сједнице Уставног суда Републике Српске

28.9.2020.
Дневни ред 261. сједнице Уставног суда Републике Српске

16.9.2020.
Саопштење за јавност са 260. сједнице Уставног суда Републике Српске

14.9.2020.
Дневни ред 260. сједнице Уставног суда Републике Српске

7.9.2020.
Саопштење за јавност са 131. сједнице Вијећа за заштиту виталног интереса

7.9.2020.
Дневни ред 131. сједнице Вијећа за зштиту виталног интереса

Претраживање


Објашњење: унијети једну или више ријечи, на тренутно изабраном језику и у одговарајућем писму (ћирилица или латиница)
© 2009-2020. Уставни суд Републике Српске. Сва права задржана. | Политика приватности | Услови коришћења
html>