Уставни суд РСОдлукеНовости и саопштењаПриступ информацијамаЈавне набавке
Број предмета: U- / Кључна ријеч:
Година подношења иницијативе: Период окончања поступка: -
Садржани појмови:
 
У поља 'Број предмета' подаци се уносе у формату xxx/yy, гдје је xxx број предмета, а yy година подношења иницијативе.
У поље 'Кључна ријеч' уноси се једна или више ријечи на тренутно изабраном језику и у одговарајућем писму (ћирилица или латиница), како би се пронашле све одлуке које у тексту садрже те ријечи.
Није неопходно попунити сва поља. Кликом на дугме 'Прикажи' добићете све одлуке које задовољавају горње критеријуме.
   ||

       Ustavni sud Republike Srpske, na osnovu člana 115. Ustava Republike Srpske, člana 37. stav 1. tačka a), člana 40. stav 5.  i člana 61. stav 1. tač. g) i d) Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 104/11 i 92/12), na sjednici održanoj 16. septembra 2020. godine,  d o n i o   j e

 

                                                                R J E Š E Nj E

 

         Ne prihvata se  inicijativa za ocjenjivanje ustavnosti člana 2. stav 1, člana 5. tač. 2. i 3, člana 9. stav 2. i člana 11. stav 3.  Zakona o radio-amaterizmu u Republici Srpskoj   („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 36/19).

         Ne prihvata se inicijativa za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti člana 3, člana 9. stav 3, člana 11. st. 2, 4, 5. i 6, člana 12, člana 13. i člana 18. st. 2. i 3. Zakona iz tačke 1. izreke.

 

O b r a z l o ž e nj e

 

         Milenko Karapetrović iz Gradiške dao je Ustavnom sudu Republike Srpske inicijativu za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti člana 2. stav 1, člana 3, člana 5. tač. 2. i 3, člana 9. st. 2. i 3, člana 11. st. 2, 3, 4, 5. i 6, člana 12, člana 13. i člana 18. st. 2. i 3. Zakona o radio-amaterizmu u Republici Srpskoj („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 36/19). U inicijativi se navodi da se osporenim odredbama Zakona onemogućava, odnosno ograničava ostvarivanje prava na slobodu udruživanja i okupljanja, te prava na slobodu kretanja koja su, kako  navodi davalac inicijative, zagarantovana Evropskom  konvencijom  za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, ali i  Ustavom Bosne i Hercegovine (član II/3),  Ustavom Republike Srpske (čl. 30,  31. i  tač. 1. do 3. Amandmana LVII na Ustav, kojim je dopunjen član 49. Ustava), te drugim međunarodnim dokumentima koji su sastavni dio pravnog poretka Bosne i Hercegovine. Obrazlažući navedeno u inicijativi se, između ostalog, navodi da odredbe člana 2. stav 1. Zakona i člana 11. stav  3. Zakona ograničavaju pravo  na mirno okupljanje, te slobodu udruživanja sa drugima i u vezi s tim ističe da navedene odredbe obavezuju radio-amatere da se udružuju u Savez radio-amatera Republike Srpske (u daljem tekstu: Savez), kao i da favorizuju Savez u odnosu na druga udruženja radio-amatera u Republici Srpskoj. Ograničenje prava na slobodu udruživanja davalac inicijative navodi i kao razlog osporavanja odredbi člana 5. tač.  2. i 3. i člana 9. stav 2. Zakona. Povodom osporavanja odredbi člana 3,  člana 9. stav 3, člana 11. st. 2, 3, 4, 5. i 6,  člana 12, člana 13. stav 1. i člana 18. st. 2. i 3. Zakona davalac inicijative ne navodi razloge ustavno-pravne prirode za njihovo osporavanje, već samo iznosi kritički osvrt na predviđena rješenja i navodi da su te odredbe diskriminatorne, odnosno da odredbe člana 11. stav 3. i člana 12. Zakona ograničavaju pravo na slobodu kretanja, i to ne samo stranim državljanima nego i građanima Bosne i Hercegovine koji nemaju prebivalište u Republici Srpskoj. Pored navedenog, davalac inicijative smatra da odredbe člana 2. stav 1. i  člana 11. treba brisati, odnosno da odredbe člana 2. i člana 3. treba izmijeniti, te daje konkretne prijedloge kako to treba učiniti. Uz to, davalac inicijative iznosi mišljenje da djelovanje radio-amatera ne treba uređivati zakonom, već isključivo podzakonskim aktom, na osnovu važećih zakona kojima je uređena oblast komunikacija i telekomunikacija, te udruženja građana i fondacije. Iz navedenih razloga predlaže da Sud ocijeni ustavnost osporenih odredbi Zakona o radio-amaterizmu u Republici Srpskoj.                                         

         U odgovoru Narodne skupštine Republike Srpske navodi se, između ostalog, da davalac inicijative na neodgovarajući i pogrešan način tumači odredbe Ustava na čije kršenje se poziva, Zakona koji osporava, kao i druge akte koje navodi u obrazloženju inicijative. U odgovoru se, takođe, navodi da je ustavni osnov za donošenje predmetnog zakona sadržan u tač. 6. i 8. Amandmana XXXII na Ustav kojim je zamijenjen član 68. Ustava Republike Srpske, te članu 3. Ustava kojim je propisano da Republici pripadaju sve državne funkcije i nadležnosti osim onih koje su Ustavom Bosne i Hercegovine prenesene na njene institucije, kao i da su razlozi za donošenje Zakona sadržani u potrebi uređenja ove materije, odnosno radi ostvarenja opšteg interesa društvene zajednice u oblasti radio-amaterizma, radio-tehnike, elektronike, telekomunikacija i informatike, kao i u činjenici da ne postoji važeći propis koji na jedinstven način uređuje oblast radio-amaterizma u Republici Srpskoj. Pored toga, u odgovoru se naglašava da  je Republika nadležna da sistemski uredi opšti interes, kao i obaveze i ovlašćenja Saveza radio-amatera Republike Srpske i radio-amaterskih klubova, postupanje radio-amatera i radio-amaterskih klubova u vanrednim situacijama, kao i druga pitanja od značaja za radio-amaterizam, odnosno da se radi o djelatnosti koja je od posebnog interesa i kao takva zahtijeva dodatnu regulativu i uspostavljanje određenih pravila pogotovu u slučaju pada drugih komunikacijskih sistema gdje bi se ovaj sistem  mogao zloupotrijebiti za širenje lažnih vijesti, dezinformacija i nanijeti nesagledive štete po imovinu, živote i zdravlje ljudi.  Nadalje, u odgovoru se naglašava da se ovim zakonskim rješenjima samo definiše pojam Saveza radio-amatera Republike Srpske u smislu definicije subjekta kojem se daje javno ovlaštenje, dok se Zakonom o udruženjima i fondacijama Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" br. 52/01 i 42/05) definišu druga pitanja koja se odnose na samo udruženje. U odgovoru su osporeni i ostali navodi davaoca inicijative te zaključeno da je legitimno pravo zakonodavca da, u kontekstu sveobuhvatnog ocjenjivanja društvenih prilika i potreba usvoji neophodno zakonodavstvo i u oblasti radio-amaterizma, a da procjena o tome da li su data najadekvatnija rješenja spada u domen zakonodavne politike i nije u nadležnosti Ustavnog suda da cijeni njihovu opravdanost.

         Osporenim odredbama Zakona o radio-amaterizmu u Republici Srpskoj  („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 36/19) propisano je: članom 2. da je Savez radio-amatera Republike Srpske (u daljem tekstu: Savez) udruženje radio-amaterskih klubova registrovanih na teritoriji Republike Srpske i fizičkih lica, samostalnih licenciranih radio-amatera, vlasnika amaterskih radio-uređaja (stav 1);  članom 3. da se Savezu povjeravaju javna ovlašćenja koja vrši samostalno ili putem radio-amaterskih klubova u svom sastavu, s ciljem ispunjenja obaveza i dužnosti u vanrednim situacijama (prirodne katastrofe, nepogode, ratno stanje i druge vanredne okolnosti), a radi očuvanja života i zdravlja ljudi, opštih javnih dobara, kao i dobara od opšteg interesa; članom 5. da su Savezu povjerena, između ostalih, i sljedeća javna ovlašćenja: izdavanje odobrenja organizatorima radio-amaterskih takmičenja, skupova, stručnih savjetovanja i sličnih događaja na teritoriji Republike Srpske (tačka 2) i da zaprima zahtjeve za obezbjeđivanje dozvole i licence za amatersku radio-stanicu, kao i amatersku radio-stanicu ličnog radio-amatera i dostavlja je na ovjeru i upis u registar izdatih dozvola i licenci nadležnom organu (tačka 3); članom 9. da je radio amater dužan da, ukoliko posjeduje radio-stanicu ili radio-stanice, izvrši prijavu matičnom radio-klubu ili Savezu sa osnovnim podacima o radio-stanici ili radio-stanicama (stav 2) i da je radio-amater dužan da vodi dnevnik amaterske radio-stanice na način da obezbjeđuje trajan zapis u pisanom ili elektronskom obliku i koji se čuva dvije godine od dana unosa posljednjeg upisa (stav 3); članom 11. da su radio-amateri i radio-amaterski klubovi koji su registrovani i obavljaju djelatnost na teritoriji Republike Srpske članovi Saveza  (stav 2), da radio-amater koji ima mjesto prebivališta u Republici Srpskoj i ima dozvolu za obavljanje djelatnosti radio-amaterizma može obavljati djelatnost na teritoriji Republike Srpske ukoliko je učlanjen u Savez ili radio-amaterski klub u Republici Srpskoj (stav 3), da Savez vodi registar i evidenciju radio-amatera i radio-amaterske opreme na teritoriji Republike Srpske (stav 4), da podatke iz stava 4. ovog člana Savez jednom godišnje dostavlja Ministarstvu i Ministarstvu unutrašnjih poslova Republike Srpske (stav 5) i da ministar donosi pravilnik kojim se propisuju sadržaj i način vođenja evidencije radio-amatera i radio-amaterske opreme (stav 6); članom 12. da članovi Saveza mogu da budu i strani državljani, ukoliko iskažu takav interes i pod uslovima propisanim ovim zakonom (stav 1) i da su strani državljani koji borave na teritoriji Republike Srpske duže od 30 dana, a posjeduju dozvolu za radio-stanicu i amatersku radio-stanicu zemlje iz koje dolaze, obavezni prijaviti svoje prisustvo radio-klubu u mjestu boravka ili Savezu (stav 2); članom 13. stav 1. da radio-amateri i radio-amaterski klubovi koji nisu članovi Saveza, a koji imaju potrebu djelovanja na teritoriji Republike Srpske, mogu koristiti radio-amatersku opremu Saveza, uz naknadu; članom 18. stav 2. da će se novčanom kaznom od 500 KM do 1.000 KM kazniti radio-amater ako: ne izvrši prijavu radio-stanice ili stanica i ne vodi dnevnik amaterske radio-stanice (član 9. st. 2. i 3) (tačka 1), zahtjev za izdavanje dozvole ili licence ne podnese preko radio-amaterskog kluba ili Saveza (član 10. stav 6) (tačka 2), obavlja djelatnost na teritoriji Republike Srpske, a nije član Saveza ili radio-amaterskog kluba (član 11. stav 3) (tačka 3), ne poštuje principe svjetskog radio-amaterskog kodeksa, te opremu i djelatnost koristi u svrhu širenja dezinformacija i panike kod građana (član 14. st. 1. i 2) (tačka 4), a stavom 3. ovog člana da će se novčanom kaznom od 200 do 500 KM kazniti: strani državljanin ukoliko u predviđenom roku ne prijavi svoje prisustvo radio-amaterskom klubu ili Savezu (član 12. stav 2) (tačka 1) i lica koje povremeno koriste amaterske frekvencije bez saglasnosti Upravnog odbora Saveza (član 13. stav 2) (tačka 2).

         Ustavom Republike Srpske utvrđeno je: da se ustavno uređenje Republike temelji, između ostalog, na garantovanju i zaštiti ljudskih sloboda i prava u skladu sa međunarodnim standardima (član 5. stav 1. alineja 1), da građani imaju pravo na mirno okupljanje i javni protest (član 30), da je zajamčena sloboda političkog organizovanja i djelovanja u skladu sa zakonom (član 31), da se slobode i prava ostvaruju, a dužnosti ispunjavaju neposredno na osnovu ustava, osim kada je Ustavom predviđeno da se uslovi za ostvarivanje pojedinih od njih utvrđuju zakonom, te da se zakonom može propisati način ostvarivanja pojedinih prava i sloboda samo kada je to neophodno za njihovo ostvarivanje (član 49. st. 1. i 2), da Republika uređuje i obezbjeđuje, između ostalog, svojinske i obligacione odnose, zaštitu svih oblika svojine, pravni položaj preduzeća i drugih organizacija, kao i politiku i mjere za usmjeravanje razvoja, te druge odnose od interesa za Republiku, u skladu sa Ustavom (tač. 6, 8.  i 18. Amandmana XXXII na Ustav Republike Srpske, kojim je zamijenjen član 68. Ustava), da Narodna skupština Republike Srpske  donosi zakone, druge propise i opšte akte (član 70. stav 1. tačka 2), da se određena upravna ovlašćenja zakonom mogu povjeriti preduzećima i drugim organizacijama (član 97. stav 4).

         Članom 11. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda,   propisano je,  između ostalog,  da svako ima pravo na slobodu mirnog okupljanja i slobodu udruživanja s drugima, kao i da se za vršenje ovih prava ne smiju postavljati nikakva ograničenja, osim onih koja su propisana zakonom i neophodna u demokratskom društvu u interesu nacionalne bezbjednosti ili javne bezbednosti, radi sprečavanja nereda ili kriminala, zaštite zdravlja ili morala, ili radi zaštite prava i sloboda drugih.

          Zakon o radio-amaterizmu u Republici Srpskoj, čije odredbe su osporene, uređuje status radio-amaterizma u Republici Srpskoj, obaveze, dužnosti i ovlašćenja Saveza radio-amatera Republike Srpske i radio-amaterskih klubova, postupanje radio-amatera i radio-amaterskih klubova u vanrednim situacijama i druga pitanja koja su u vezi sa djelatnošću radio-amaterizma (član 1). Zakonom je, nadalje, propisano da Savez objedinjava aktivnosti svih amaterskih radio-klubova i samostalnih članova, radio-operatora koji djeluju na teritoriji Republike Srpske, te da je cilj i obaveza Saveza ostvarenje opštih interesa društvene zajednice u oblasti radio-amaterizma, radio-tehnike, elektronike, telekomunikacija i informatike (član 2. st. 2. i 3); da  Savez ima svojstvo pravnog lica i obavlja poslove koji su mu povjereni ovim zakonom, zakonom kojim se uređuje oblast komunikacija i zakonom kojim se uređuje oblast zaštite i spasavanja, te da se na pitanja koja nisu uređena ovim zakonom, na funkcionisanje i rad Saveza primjenjuju propisi kojima se uređuje oblast udruženja i fondacija Republike Srpske (član 4); da je radio-amater fizičko lice koje je stručno osposobljeno za rad na amaterskim radio-stanicama i ima položen stručni ispit za odgovarajući stepen stručne osposobljenosti i posjeduje licencu za korišćenje amaterskih radio-stanica (član 10. stav 1); da je radio-amaterski klub udruženje građana koje osnivaju radio-amateri u skladu sa propisima kojima se uređuje rad udruženja registrovanih na teritoriji Republike Srpske i čija djelatnost se odnosi na oblast radio-amaterske službe  (član 11. stav 1).

        Zakon o udruženjima i fondacijama Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" br. 52/01 i 42/05) uređuje osnivanje, registracija, unutrašnja organizacija i prestanak rada udruženja i fondacija. Ovim zakonom je, između ostalog, propisano da je udruženje  svaki oblik dobrovoljnog povezivanja više fizičkih ili pravnih lica radi unapređenja ili ostvarivanja nekog zajedničkog ili opšteg interesa ili cilja, u skladu sa Ustavom i zakonom, a čija osnovna svrha nije sticanje dobiti (član 2. stav 1), da se udruženju ili fondaciji može zakonom povjeriti da u okviru svoje djelatnosti vrše javna ovlašćenja (član 8), te da se odredbe ovog zakona primjenjuju i na udruženja i fondacije čiji je pravni status uređen posebnim zakonom, osim ukoliko bi to bilo u suprotnosti sa odredbama posebnog zakona (član 51. stav 3).

         Polazeći od navedenih odredaba Ustava, a imajući pri tom u vidu sadržinu navoda davaoca inicijative, Sud je utvrdio da se osporene odredbe člana 2. stav 1, člana 5. tač. 2. i 3, člana 9. stav 2. i člana 11. stav 3. Zakona ne mogu dovoditi u pitanje sa stanovišta ustavnih odredbi na koje ukazuje davalac inicijative. Sud je, prije svega, utvrdio da je pravo zakonodavnog organa da procijeni prirodu i značaj, kao i društvenu opravdanost uređivanja određenih odnosa, kao i da ta pitanja spadaju u domen zakonodavne politike i da Ustavni sud, u smislu člana 115. Ustava, nije nadležan da se upušta u ocjenu opravdanosti i cjelishodnosti donošenja navedenog zakona. Pored toga, Sud je  utvrdio da propisivanje iz navedenih odredaba Zakona  nije nesaglasno sa ustavnim ovlašćenjima zakonodavca, niti Ustavom zajamčenim pravima građana. Navedeno iz razloga što je, po ocjeni Suda, Republika, na osnovu nadležnosti iz Amandmana XXXII na Ustav Republike Srpske, kojim je zamijenjen član 68. Ustava, ovlašćena da svojim propisom na sistemski  način uredi opšti interes, kao i obaveze i ovlašćenja Saveza radio-amatera  Republike  Srpske i radio-amaterskih klubova, postupanje radio-amatera i radio-amaterskih klubova u vanrednim situacijama, kao i druga pitanja od značaja za ovu oblast. Ovlašćenje zakonodavca da uredi oblast radio-amaterizma kao djelatnosti od posebnog interesa za Republiku, uključuje i pravo da definiše pojam Saveza odnosno da odredi da je Savez udruženje koje objedinjava radio-amaterske klubove  registrovane na teritoriji Republike Srpske i fizičkih lica, samostalnih licenciranih radio-amatera, vlasnika radio-amaterskih uređaja, te da uredi odnos između Saveza, radio-amaterskih klubova i radio-amatera, kao i da Savezu povjeri određena, taksativno navedena javna ovlašćenja, koja Savez vrši samostalno ili putem radio-amaterskih klubova u svom sastavu. Pri tome, po ocjeni Suda, određena javna ovlašćenja koja, saglasno Zakonu, vrši Savez predstavljaju određena ovlašćenja Republike, čije obavljanje se zakonom povjerava Savezu, koji je članom 4. stav 1. istog zakona definisan kao pravno lice.

          U pogledu navoda davaoca inicijative koji se odnose na pitanja ocjene cjelishodnosti osporenih zakonskih rješenja, njihove primjene u praksi, kao i prijedloga za njihovo drugačije uređenje,  Sud je  ocijenio da, saglasno odredbama člana 115. Ustava, razmatranje navedenih pitanja nije u nadležnosti Ustavnog suda.

         Sud je, takođe,  ocijenio da nisu osnovani navodi davaoca inicijative da odredbe člana 2. stav 1, člana 5. tač. 2. i 3. i člana 9. Zakona dovode u pitanje ostvarivanje prava i sloboda zajamčenih članom 11. Evropske konvencije. Naime, po ocjeni Suda,  navedenim zakonskim odredbama kojima je Savez radio-amatera Republike Srpske određen kao  poseban oblik udruženja, koji ima status pravnog lica, i čije su obaveze i ovlašćenja uređeni Zakonom s ciljem objedinjavanja aktivnosti svih amaterskih radio-klubova i samostalnih članova, radio-operatora koji djeluju na teritoriji Republike Srpske i to radi ostvarivanja opštih interesa društvene zajednice u oblasti radio-amaterizma, radio-tehnike, elektronike, telekomunikacija i informatike nisu spriječeni radio-amateri da se učlanjuju ili formiraju druge vrste udruženja, jer osporene odredbe, kao ni zakon u cjelini, ne sadrže ovakvu zabranu.

          Povodom osporavanja odredbi člana 3, člana 11. st. 2, 4, 5. i 6, člana 9. stav 3, člana 12, člana 13. stav 1. i člana 18. st. 2. i 3. Zakona  Sud je utvrdio da se u inicijativi ne navode ustavnopravni razlozi osporavanja, već da davalac inicijative iznosi kritički osvrt na rješenja sadržana u osporenim odredbama Zakona, a uz to predlaže da se član 3. Zakona izmijeni na način kako je to navedeno u inicijativi. S obzirom na to da se iznesenim navodima inicijative ne osporava ustavnost, već cjelishodnost navedenih zakonskih rješenja i traži njihova izmjena, Ustavni sud je, polazeći od svoje nadležnosti utvrđene članom 115. Ustava, ocijenio da nije nadležan da odlučuje o cjelishodnosti i izmjeni konkretnih zakonskih rješenja.

          Paušalne navode davaoca inicijative da se propisivanjem iz člana 11. stav 3. i člana 12. Zakona ograničava pravo na slobodno kretanje, koje je kako navodi, zajamčeno Evropskom konvencijom, te da odredbe članova 9. stav 3, člana 13. i člana 18. Zakona, suprotno Evropskoj konvenciji, sadrže diskriminatorna ograničenja, Sud nije  razmatrao iz razloga što davalac inicijative nije naveo konkretne odredbe ove konvencije koje su, po njegovom mišljenju, povrijeđene u konkretnom slučaju, niti je naveo ustavnopravne razloge osporavanja u ovom dijelu, odnosno nije obrazložio navodni osnov diskriminacije radio-amatera po kojem su oni diskriminisani u konkretnom slučaju.

         Cijeneći da je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i da prikupljeni podaci pružaju pouzdan osnov za odlučivanje, Sud je,  na osnovu člana 40. stav 5. Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske, u ovom predmetu odlučio bez donošenja rješenja o pokretanju postupka. 

          Na osnovu izloženog  odlučeno je kao u  izreci ovog rješenja.

         Ovo rješenje Ustavni sud je donio u sastavu: predsjednik Suda mr Džerard Selman i sudije: Milenko Arapović, Vojin Bojanić, Amor Bukić, Zlatko Kulenović, prof. dr Duško Medić, Irena Mojović, prof. dr Marko Rajčević i akademik prof. dr Snežana Savić.

Broj: U-66/19

16. septembra 2020. godine 

 

PREDSJEDNIK

USTAVNOG SUDA

Mr Džerard Selman, s.r.

 

 

 

Актуелно
28.10.2020.
Саопштење за јавност са 262. сједнице Уставног суда Републике Српске

27.10.2020.
Дневни ред 262. сједнице Уставног суда Републике Српске

30.9.2020.
Саопштење за јавност са 261. сједнице Уставног суда Републике Српске

28.9.2020.
Дневни ред 261. сједнице Уставног суда Републике Српске

16.9.2020.
Саопштење за јавност са 260. сједнице Уставног суда Републике Српске

14.9.2020.
Дневни ред 260. сједнице Уставног суда Републике Српске

7.9.2020.
Саопштење за јавност са 131. сједнице Вијећа за заштиту виталног интереса

7.9.2020.
Дневни ред 131. сједнице Вијећа за зштиту виталног интереса

Претраживање


Објашњење: унијети једну или више ријечи, на тренутно изабраном језику и у одговарајућем писму (ћирилица или латиница)
© 2009-2020. Уставни суд Републике Српске. Сва права задржана. | Политика приватности | Услови коришћења
html>