Уставни суд РСОдлукеНовости и саопштењаПриступ информацијамаЈавне набавке
Број предмета: U- / Кључна ријеч:
Година подношења иницијативе: Период окончања поступка: -
Садржани појмови:
 
У поља 'Број предмета' подаци се уносе у формату xxx/yy, гдје је xxx број предмета, а yy година подношења иницијативе.
У поље 'Кључна ријеч' уноси се једна или више ријечи на тренутно изабраном језику и у одговарајућем писму (ћирилица или латиница), како би се пронашле све одлуке које у тексту садрже те ријечи.
Није неопходно попунити сва поља. Кликом на дугме 'Прикажи' добићете све одлуке које задовољавају горње критеријуме.
   ||

Ustavni sud Republike Srpske, na osnovu člana 115. Ustava Republike Srpske, člana 40. stav 5. i člana 60. stav 1. tačke a) i b) Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 104/11 i 92/12), na sjednici održanoj 24. juna 2020. godine, donio je  

 

O D L U K U

 

Utvrđuje se da tačka I Odluke o visini troškova upisa u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske broj: IO-09-12-01/2018 od 19. januara 2019. godine („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 6/19) nije u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske i Zakonom o advokaturi Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“  broj 80/15).

 

O b r a z l o ž e nj e

 

            Miloš Đurić iz Modriče dao je Ustavnom sudu Republike Srpske inicijativu za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti tačke I Odluke o visini troškova upisa u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske broj IO-09-12-01/2018 od 19. januara 2019. godine („ Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 6/19), koju je donio Izvršni odbor Advokatske komore Republike Srpske. Davalac inicijative osporava propisivanje iz tačke I navedene Odluke u odnosu na član 39. stav 1. i 3. i član 108. stav 2. Ustava Republike Srpske, član 19. i 22. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“ br. 1/16 i 66/18) i član 9. stav 1. Zakona o advokaturi Republike Srpske („Službeni glasnik RS“ broj 80/15). Pored toga, davalac inicijative traži, kako je navedeno, opreza radi ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti i člana 250. stav 1. tačka 2. Statuta Advokatske komore Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 34/16) kojim su propisani izvori finansiranja Advokatske komore Republike Srpske, u odnosu na član 96. stav 2. Zakona o advokaturi Republike Srpske i član 108. stav 2. Ustava Republike Srpske. Obrazlažući navedeno davalac inicijative ističe da se propisivanjem neprimjereno visokog iznosa troškova upisa i naknade za upis u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske, u iznosu od 7.000,00 KM, daje prilika samo užem krugu lica da budu upisani u Imenik advokata, što predstavlja neposrednu diskriminaciju po osnovu imovnog stanja, jer se licama koja žele da se bave advokaturom i ispunjavaju sve zakonske uslove za upis u Imenik advokata, radna mjesta advokata čine nedostupnim zbog neprimjereno viskog iznosa troškova na ime upisnine; da je ovakvim propisivanjem Advokatska komora Republike Srpske prekoračila povjerena javna ovlašćenja, jer je pored pojma „visina troškova upisa“ uvela i pojam „naknada za upis“, čime se zapravo uvode dvije upisnine, koje je Zakon o Advokaturi Republike Srpske ne poznaje; da stvarni troškovi upisa nisu konkretizovani, te se u tom smislu ukazuje na Odluku ovog suda broj U-101/17 („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 104/18), kojom je utvrđena neustavnost i nezakonitost tačke I Odluke o visini troškova upisa u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske broj: IO AK RS 0401/2017 od 27. maja 2017. godine. Predlaže da Sud inicijativu prihvati i da, nakon provedenog postupka, utvrdi neustavnost i nezakonitost osporene tačke I navedene Odluke.

               U odgovoru na inicijativu koji je Ustavnom sudu dostavila Advokatska komora Republike Srpske, ističe se, da su navodi iz inicijative neosnovani, te da je u pitanju subjektivna ocjena davaoca inicijative. Donosilac predmetne Odluke navodi da su razlozi donošenja ove odluke obrazloženi njenim objavljivanjem, da je ista utemeljena na stručnoj i preciznoj finansijskoj analizi troškova upisa u Imenik advokata, izvršenoj na osnovu obračuna stvarnih troškova pojedinih elemenata postupka upisa u proteklom periodu 2014-2018. godine, koji nisu objavljeni. Naglašava se da finansijska sredstva skupljena na ime upisa u Imenik advokata nisu namijenjena samo usko formalnom postupku provjeravanja ispunjenosti zakonskih uslova za upis pojedinca u imenik advokata koji vodi Advokatska komora, već se njima finansira cjelokupna paleta radnji, povezanih sa izvođenjem javnog ovlaštenja vođenja Imenika advokata. Pored toga, navodi se da se u konkretnom slučaju ne može primjenjivati Zakon o radu, jer se ne radi o radnom odnosu po tom osnovu, već advokati advokatsku djelatnost obavljaju samostalno i nezavisno. Na osnovu navedenog predlaže se da Sud datu inicijativu ne prihvati.  

Osporenu Odluku donio je Izvršni odbor Advokatske komore Republike Srpske na osnovu člana 85. stav 1. tačka 15. Zakona o advokaturi Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 80/15) i člana 27. stav 2. tačka 15. Statuta Advokatske komore Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 34/16).

 Ovom odlukom je propisano: da se utvrđuje visina troškova upisa i naknade za upis u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske u iznosu od 7.000,00 KM (tačka I), da stupanjem na snagu ove odluke prestaje da važi Odluka o utvrđivanju iznosa uplate na ime upisnine u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske, broj: IO AK RS 0401/2017, od 27.05.2017.godine (tačka II), te da ova odluka stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“ (tačka III).

Ustavom Republike Srpske je utvrđeno: da se ustavno uređenje Republike temelji, između ostalog, na vladavini prava, parlamentarnoj demokratiji i podjeli vlasti (član 5. stav 1. alineje 4. i 7); da su građani Republike ravnopravni u slobodama, pravima i dužnostima, jednaki pred zakonom i da uživaju istu pravnu zaštitu bez obzira na rasu, pol, jezik, nacionalnu pripadnost, vjeroispovijest, socijalno porijeklo, rođenje, obrazovanje, imovno stanje, političko i drugo uvjerenje, društveni položaj ili drugo lično svojstvo (član 10); da svako ima pravo na rad i slobodu rada, svako je slobodan u izboru zanimanja i zaposlenja i pod jednakim uslovima mu je dostupno radno mjesto i funkcija (član 39. stav 1. i 3); da Republika uređuje i obezbjeđuje, pored ostalog, pravni položaj preduzeća i drugih organizacija, njihovih udruženja i komora (član 68. Ustava koji je zamijenjen Amandmanom XXXII tačka 6); da zakoni, statuti, drugi propisi i opšti akti moraju biti u saglasnosti sa Ustavom, da propisi i drugi opšti akti moraju biti u saglasnosti sa zakonom (član 108); da je advokatura samostalna i nezavisna djelatnost i služba koja pruža pravnu pomoć, a organizacija i rad advokature uređuju se zakonom (član 131).     

            Zakonom o advokaturi  Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 80/15) uređena je advokatska služba, uslovi za bavljenje advokaturom, oblici rada advokata, prava, obaveze i odgovornosti advokata, advokatskih stručnih saradnika za pravne poslove i advokatskih pripravnika i organizacija i rad Advokatske komore Republike Srpske (član 1), te je propisano: da je advokatura nezavisna i samostalna služba pružanja pravne pomoći fizičkim i pravnim licima, da se samostalnost i nezavisnost advokature ostvaruje, pored ostalog, organizovanjem advokata u Advokatsku komoru kao samostalnu i nezavisnu organizaciju advokata u Republici Srpskoj, donošenjem opštih akata Advokatske komore, odlučivanjem o prijemu u advokaturu, odgovornosti advokata i prestanku prava na bavljenje advokaturom  (član 2. stav 1. i stav 2. tačka 3, 4. i 5); da je advokat lice koje je upisano u imenik advokata Advokatske komore, koje je položilo advokatsku zakletvu i bavi se advokaturom, a kandidat je lice koje je podnijelo zahtjev Advokatskoj komori za upis u imenik advokata, sve dok nije upisano u imenik advokata i položilo advokatsku zakletvu (član 4. stav 1. i 2); da se pravo na bavljenje advokaturom stiče upisom u imenik advokata i polaganjem advokatske zakletve, a postupak za ostvarivanje prava na bavljenje advokaturom pokreće se zahtjevom kandidata za upis u imenik advokata, koji se podnosi Advokatskoj komori (član 5); da Advokatska komora donosi odluku o upisu u imenik advokata u roku od 30 dana, ako kandidat ispunjava uslove iz člana 6. stav 1. ovog zakona ( član 8. stav 2); da je Advokatska komora dužna da u roku od 30 dana od dana donošenja odluke o upisu u imenik advokata omogući kandidatu polaganje advokatske zakletve, pod uslovom da je uplatio troškove upisa, a ako je riječ o stranom državljaninu, i pod uslovom da je podnio dokaz o zaključenom ugovoru o osiguranju od profesionalne odgovornosti u Republici Srpskoj (član 9. stav 1);  da advokat nema pravo da zasniva radni odnos, osim u advokatskom duštvu (član 23. stav 3); da je  Advokatska komora  samostalna i nezavisna profesionalna organizacija advokata, osnovana u skladu sa zakonom i Statutom Advokatske komore, koja je nadležna za vršenje javnih ovlašćenja i obavljanje poslova od opšteg interesa u skladu sa ovim zakonom i Statutom Advokatske komore i ima svojsvo pravnog lica (član 83); da pored ostalih javnih ovlašćenja Advokatske komore, advokatska komora odlučuje o zahtjevima za upis u imenik advokata, imenik zajedničkih advokatskih kancelarija, imenik advokatskih ortačkih društava, upisnik A i B imenika stranih advokata, imenik advokatskih stručnih saradnika za pravne poslove i imenik advokatskih pripravnika, te određuje visinu troškova upisa i promjene upisa u imenik Advokatske komore  (član 85. stav 1. tačka 1. i 15); da Advokatska komora donosi statut i druga opšta akta komore (član 86. stav.1); da je Izvršni odbor Advokatske komore, izvršni organ Advokatske komore, čija se nadležnost i sastav uređuju  Statutom  Advokatske komore (član 90); da su opšti akti Advokatske komore Statut i drugi opšti akti utvrđeni statutom Advokatske komore (član 93. tačka 1. i 5); da Statut i drugi opšti akti Advokatske komore moraju biti u saglasnosti sa ovim zakonom (član 94. stav 1); da se Advokatska komora finansira iz vlastitih sredstava, da su izvori finansiranja Advokatske komore prihodi od upisa, članarine i druga sredstva koja se ostvaruju u skladu sa zakonom, da visinu članarine, troškova upisa i druge finansijske obaveze utvrđuje organ Advokatske komore određen Statutom Advokatske komore, da odluke i knjigovodstveni izvodi Advokatske komore o visini duga po osnovu članarine, visini troškova upisa i drugih redovnih materijalnih obaveza advokata prema Advokatskoj komori imaju svojstvo vjerodojstojne isprave u izvršnom postupku (član 96.).   

              Polazeći od navedenih odredbi Zakona o advokaturi Republike Srpske, Sud je utvrdio da je Advokatska komora, kao samostalna i nezavisna organizacija advokata, nadležna za vršenje javnih ovlašćenja i obavljanje poslova od opšteg interesa u skladu sa zakonom i Statutom Advokatske komore (član 83. stav 1), da je Advokatska komora ovlašćena da određuje visinu troškova upisa i promjene upisa u imenik advokata (član 85. stav 1. tačka 15), da Statut i drugi opšti akti Advokatske komore moraju biti u saglasnosti sa ovim zakonom (član 94. stav 1).

             Međutim, Zakonom o advokaturi Republike Srpske zakonodavac nije propisao način određivanja visine troškova upisa u Imenik advokata, kao ni najviši iznos tih troškova, koji bi obavezivao Advokatsku komoru pri donošenju akta o visini troškova upisa, već je povjerio Advokatskoj komori da u skladu sa ustavnopravnim položajem advokature, koja je prema članu 131. Ustava samostalna i nezavisna djelatnost i služba koja pruža pravnu pomoć, svojim aktima bliže razradi zakonom propisane uslove pristupa advokatskoj profesiji, koji moraju biti u skladu sa zakonom.

           Kako upis u Imenik advokata predstavlja vršenje zakonom utvrđenog ovlašćenja Advokatske komore, Sud je cijenio da se troškovi upisa u Imenik advokata mogu odnositi samo na stvarne troškove upisa, zasnovane na objektivnim pokazateljima. Troškovi upisa u Imenik advokata su novčani izraz stvarnih utrošaka pojedinih elemenata postupka, uključujući sredstva za rad, promatrani u proteklom vremenu, te ne mogu predstavljati prihod advokatske komore u paušalnom iznosu. Imajući u vidu da se osporena tačka I Odluke ne zasniva na objektiviziranim kriterijumima koji bi se mogli dovesti u vezu sa pravnom prirodom i svrhom troškova upisa u Imenik advokta, Sud je ocijenio da osporena tačka I Odluke o visini troškova upisa u Imenik advokata Advokatske komore Republike Srpske, u smislu pravne sigurnosti, nije u saglasnosti sa načelom vladavine prava iz člana 5. stav 1. alineja 4. Ustava Republike Srpske.

            Sud je takođe utvrdio da tačka I osporene Odluke, nije ni u saglasnosti sa Zakonom o advokaturi Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ broj 80/15). Naime, iz sadržaja citirane odredbe člana 9. stav 1. Zakona o advokaturi Republike Srpske, proizilazi da je advokatska komora dužna da u roku od 30 dana od donošenja odluke o upisu u imenik advokata omogući kandidatu polaganje zakletve, pod uslovom da je uplatio troškove upisa. Normirajući kao u tački I osporene Odluke, Sud je utvrdio da je donosilac osporenog akta  izašao iz zakonskih okvira, jer je pored troškova upisa odredio i naknadu za upis, koja nije propisana Zakonom, čime je istovremeno narušeno načelo zakonitosti iz člana 108. stav 2. Ustava Republike Srpske, kojim je propisano da propisi i drugi opšti akti moraju biti u saglasnosti sa zakonom.  

          S obzirom na utvrđene razloge neustavnosti i nezakonitosti osporene tačke I Odluke,   Sud je ocijenio da razmatranje navoda davaoca inicijative o nesaglasnosti člana 250. stav 1. tačka 2. Statuta Advokatske komore Republike Srpske sa članom 96. stav 2. Zakona o Advokaturi Republike Srpske  nije od značaja za odlučivanje u ovoj ustavnopravnoj stvari.

          Kako je u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i prikupljeni podaci pružaju pouzdan osnov za odlučivaje, Sud je, na osnovu člana 40. stav 5. Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br. 104/11 i 92/12), u ovom predmetu odlučio bez donošenja rješenja o pokretanju postupka. 

  Na osnovu izloženog Sud je odlučio kao u izreci ove odluke.

  Ovu odluku Ustavni sud je donio u sastavu: predsjednik Suda mr Džerard Selman i sudije: Milenko Arapović, Vojin Bojanić, Amor Bukić, Zlatko Kulenović, prof. dr Duško Medić,  Irena Mojović i prof. dr Marko Rajčević.

 

Broj: U-12/19

24. juna 2020. godine 

 

PREDSJEDNIK

USTAVNOG SUDA

Mr Džerard Selman, s.r.

 

 

 

Актуелно
16.9.2020.
Саопштење за јавност са 260. сједнице Уставног суда Републике Српске

14.9.2020.
Дневни ред 260. сједнице Уставног суда Републике Српске

7.9.2020.
Саопштење за јавност са 131. сједнице Вијећа за заштиту виталног интереса

7.9.2020.
Дневни ред 131. сједнице Вијећа за зштиту виталног интереса

29.7.2020.
Саопштење за јавност са 130. сједнице Вијећа за заштиту виталног интереса

28.7.2020.
Дневни ред 130. сједнице Вијећа за заштиту виталног интереса

15.7.2020.
Саопштење за јавност са 259. сједнице Уставног суда Републике Српске

15.7.2020.
Саопштење за јавност са 128. и 129. сједнице Вијећа за заштиту виталног интереса Уставног суда Републике Српске

Претраживање


Објашњење: унијети једну или више ријечи, на тренутно изабраном језику и у одговарајућем писму (ћирилица или латиница)
© 2009-2020. Уставни суд Републике Српске. Сва права задржана. | Политика приватности | Услови коришћења
html>