Уставни суд РСОдлукеНовости и саопштењаПриступ информацијамаЈавне набавке
Број предмета: U- / Кључна ријеч:
Година подношења иницијативе: Период окончања поступка: -
Садржани појмови:
 
У поља 'Број предмета' подаци се уносе у формату xxx/yy, гдје је xxx број предмета, а yy година подношења иницијативе.
У поље 'Кључна ријеч' уноси се једна или више ријечи на тренутно изабраном језику и у одговарајућем писму (ћирилица или латиница), како би се пронашле све одлуке које у тексту садрже те ријечи.
Није неопходно попунити сва поља. Кликом на дугме 'Прикажи' добићете све одлуке које задовољавају горње критеријуме.
   ||

Ustavni sud Republike Srpske, na osnovu člana 115. Ustava Republike Srpske, člana 40. stav 5. i  člana 60. stav 1. tač. a) i b) Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“ br.  104/11 i 92/12), na sjednici održanoj 26. juna 2019. godine,  d o n i o   j e

 

O D L U K U

 

         Utvrđuje se da član 6. Pravilnika o postupku izbora organa Univerziteta, fakulteta, Akademije umjetnosti i Instituta za genetičke resurse broj: 02/04-3.1472-46/12 od 21. juna 2012. godine nije u saglasnosti sa Ustavom Republike Srpske i  Zakonom o visokom obrazovanju ("Službeni glasnik Republike Srpske" br. 73/10, 104/11, 84/12, 108/13, 44/15, 90/16, 31/18 i 26/19).

 

O b r a z l o ž e nj e

 

          Prof. dr Zorica Drljača iz Banje Luke dala je Ustavnom sudu Republike Srpske inicijativu za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti i zakonitosti člana 6. Pravilnika o postupku izbora organa Univerziteta, fakulteta, Akademije umjetnosti i Instituta za genetičke resurse broj: 02/04-3.1472-46/12 od 21. juna 2012. godine zbog, kako navodi, nesaglasnosti sa članom 72. stav 5, članom 61. i članom 64. stav 2. tač. b) i v) Zakona o visokom obrazovanju  ("Službeni glasnik Republike Srpske" br. 73/10, 104/11, 84/12, 108/13, 44/15, 90/16 i 31/18), te članom 58. stav 7. Statuta Univerziteta u Banjoj Luci, broj: 02/04-3.937-15/12 od 12. aprila 2012. godine, a samim tim ni sa članom 108. stav 2. Ustava Republike Srpske. Obrazlažući navedeno davalac inicijative citira navedene odredbe Ustava, Zakona o visokom obrazovanju i Statuta Univerziteta, te zaključuje da su osporenim odredbama člana 6. Pravilnika rektoru, u postupku imenovanja dekana fakulteta, propisana posebna ovlašćenja koja nisu sadržana u Zakonu. Nadalje, davalac  inicijative ističe da navedene zakonske odredbe ne sadrže ni ovlašćenje da se procedura imenovanja dekana fakulteta dodatno uređuje drugim podzakonskim aktima,  kao i da je za  svaki akt koji donosi visokoškolska ustanova potrebno pribaviti saglasnost Ministarstva prosvjete i kulture Republike Srpske koja je, kako navodi,  u konkretnom slučaju izostala jer da je postojala, to bi bilo navedeno u preambuli Pravilnika. Davalac inicijative, takođe, ukazuje i na odredbe Statuta Univerziteta sa kojima, po njenom mišljenju, osporene odredbe Pravilnika takođe nisu u saglasnosti, te predlaže da Sud utvrdi da osporene odredbe Pravilnika nisu u saglasnosti sa Ustavom i zakonom.

           U odgovoru na inicijativu koji je dostavio Univerzitet u Banjoj Luci osporeni su navodi davaoca inicijative kao neosnovani te je, između ostalog, navedeno da rektor, iako to nije izričitom odredbom Zakona propisano, ima nadležnost da usvoji ili odbije prijedlog vijeća organizacione jedinice, jer bi u suprotnom to značilo da je rektor obavezan da prihvati bilo kakav prijedlog nastavno-naučnog vijeća i da po automatizmu mora da imenuje predloženo lice. Imajući u vidu da je rektor, saglasno odredbama Zakona o visokom obrazovanju, nadležan da na prijedlog vijeća organizacione jedince imenuje dekana to, kako se navodi u odgovoru, podrazumijeva da on ima pravo i da odbije prijedlog nastavno-naučnog vijeća, odnosno da ga vrati na ponovno razmatranje, kao i da u slučaju da se izbor dekana ne izvrši do isteka mandata dotadašnjem dekanu imenuje lice koje će dužnost dekana obavljati do izbora dekana, a najduže šest mjeseci od dana isteka  mandata, kako je to propisano članom 54. stav 7. Statuta. Osporenim odredbama Pravilnika se, kako se dalje navodi u odgovoru, samo detaljnije definišu nadležnosti rektora, koje su inače propisane članom 72. stav 5. Zakona, pa imajući u vidu da je Pravilnik donio Senat Univerziteta koji je nadležan da donosi akte kojima se potvrđuju ili detaljnije uređuju prava i nadležnosti propisane Zakonom o visokom obrazovanju, u odgovoru se predlaže da se inicijativa ne prihvati. Uz to, u odgovoru se ukazuje na nenadležnost Suda da ocjenjuje osporene odredbe Pravilnika sa odredbama Statuta, jer se radi o aktima iste pravne snage.

         Na osnovu člana 61. Zakona o visokom obrazovanju ("Službeni glasnik Republike Srpske" br. 73/10 i 104/11) i člana 33. Statuta Univerziteta u Banjoj Luci, Senat Univerziteta u Banjoj Luci je na sjednici održanoj 21. juna 2012. godine donio Pravilnik o postupku izbora organa Univerziteta, fakulteta, Akademije umjetnosti i Instituta za genetičke resurse pod poslovnim brojem 02/04-3.1472-46/12. Pravilnikom  se utvrđuju postupci izbora: (1) članova nastavno-naučnih vijeća fakulteta, Nastavno-umjetničkog vijeća Akademije umjetnosti i Naučnog vijeća Instituta za genetičke resurse, (2) dekana, (3) članova Senata i (4) članova Upravnog odbora. Prema osporenom članu 6. Pravilnika ako rektor nije saglasan sa prijedlogom Vijeća, isti vraća sa sugestijom za preispitivanje prijedloga za imenovanje dekana/direktora. Ukoliko se ne postigne zajednička saglasnost, rektor imenuje vršioca dužnosti dekana/direktora (stav 1), a vršilac dužnosti dekana/direktora obavlja dužnost do okončanja postupka imenovanja dekana/direktora, a najduže šest mjeseci (stav 2).

         U postupku razmatranja navoda iz inicijative Sud je imao   u vidu tač. 5. i  12. Amandmana  XXXII na Ustav Republike Srpske, kojim je zamijenjen član 68. Ustava, prema kojim Republika uređuje i obezbjeđuje, između ostalog, ostvarivanje i zaštitu ljudskih prava i sloboda, te obrazovanje, radne odnose, kao i druge odnose od interesa za Republiku, u skladu sa Ustavom. Na osnovu navedenih ustavnih ovlašćenja, Zakonom o visokom obrazovanju ("Službeni glasnik Republike Srpske" br. 73/10, 104/11, 84/12, 108/13, 44/15, 90/16, 31/18 i 26/19) uređuju se principi i ciljevi visokog obrazovanja u Republici Srpskoj, nivoi visokog obrazovanja, osnivanje, organizacija i rad visokoškolskih ustanova, obezbjeđenje kvaliteta u oblasti visokog obrazovanja, obrazovna djelatnost, prava i obaveze akademskog osoblja i studenata, tijela u oblasti visokog obrazovanja, postupak priznavanja stranih visokoškolskih isprava, finansiranje visokoškolskih ustanova, kao i druga pitanja od značaja za obavljanje djelatnosti visokog obrazovanja. Tako je članom 24. stav 1. ovog zakona propisano da je statut osnovni opšti akt visokoškolske ustanove kojim se uređuje: organizacija, organi i način rada, upravljanje i rukovođenje visokoškolskom ustanovom (tačka a), nazivi i vrsta studijskih programa (tačka b), obavljanje naučnoistraživačkog, stručnog ili umjetničkog rada (tačka v), postupak izbora u akademska zvanja (tačka g), način ostvarivanja prava i obaveza osoblja i studenata (tačka d), organizovanje osoblja i studenata (tačka đ) i evidencija (tačka e). Uz to, članom 24.  Zakona propisano je i da senat visokoškolske ustanove utvrđuje prijedlog statuta, uz prethodno pribavljeno mišljenje upravnog odbora (stav 2), da nakon utvrđivanja prijedloga statuta od strane senata, visokoškolska ustanova dostavlja prijedlog statuta sa mišljenjem upravnog odbora Ministarstvu, radi dobijanja saglasnosti (stav 3), da ako Ministarstvo utvrdi neusklađenost statuta sa ovim zakonom i drugim zakonskim propisima, daje uputstva visokoškolskoj ustanovi o otklanjanju utvrđenih nedostataka (stav 4), da Ministarstvo daje saglasnost na prijedlog statuta visokoškolske ustanove u ime Vlade (stav 5) te  da senat usvaja statut nakon dobijene saglasnosti Ministarstva (stav 6). Pored toga, ovim  Zakonom je propisano: da su organi univerziteta: a) upravni odbor, b) senat i v) rektor (član 61. stav 1); da senat visokoškolske ustanove donosi statut i druge opšte akte visokoškolske ustanove uz prethodno pribavljeno mišljenje upravnog odbora i saglasnost Ministarstva (tačka b), donosi opšte akte u skladu sa zakonom i statutom visokoškolske ustanove (v); da univerzitetom rukovodi rektor, u skladu sa zakonom i statutom univerziteta (član 66. stav 1); da je stručni organ fakulteta, odnosno umjetničke akademije nastavno-naučno vijeće, odnosno nastavno-umjetničko vijeće, koje u okviru svoje nadležnosti, pored ostalog, predlaže rektoru imenovanje i razrješenje dekana (član 71. st. 1. i 6. tačka d); da je organ rukovođenja fakulteta ili umjetničke akademije dekan, a organ rukovođenja naučnoistraživačkog instituta direktor,  da dekana imenuje i razrješava rektor, na prijedlog vijeća organizacione jedinice, po proceduri utvrđenoj statutom univerziteta, a da se izbor i razrješenje direktora organizacione jedinice utvrđuje statutom univerziteta (član 72. st. 5. i 8).

         Sud je, takođe, imao  u vidu da je članom 57. stav 2.  Statuta Univerziteta u Banjoj Luci broj 02/04-3.927-15/12 od 12. aprila 2012. godine propisano da dekana imenuje i razrješava rektor  na prijedlog vijeća fakulteta/Akademije, iz reda redovnih odnosno vanrednih profesora, a članom 58. da u slučaju da ima više evidentiranih kandidata i ukoliko nijedan od predloženih kandidata ne dobije većinu glasova od ukupnog broja članova vijeća fakulteta/Akademije, na listi ostaju dva kandidata sa najvećim brojem glasova i glasanje se vrši ponovo (stav 5), da ako ni nakon ponovnog glasanja nijedan od kandidata ne dobije potrebnu većinu glasova, kompletan postupak izbora dekana se ponavlja (stav 6), te da ukoliko se predlaganje kandidata za dekana fakulteta /Akademije ne izvrši do isteka mandata dotadašnjem dekanu, rektor Univerziteta imenuje lice koje će dužnost dekana obavljati do izbora dekana, a najduže šest mjeseci od dana isteka mandata (stav 7).

         Polazeći od navedenog nesporno je, po ocjeni Suda,  da je statut osnovni opšti akt visokoškolske ustanove kojim se, između ostalog, uređuju organizacija, organi i način rada, upravljanje i rukovođenje visokoškolskom ustanovom, kao i da dekana imenuje i razrješava rektor, na prijedlog vijeća organizacione jedinice, po proceduri utvrđenoj statutom, a da se izbor i razrješenje direktora organizacione jedinice utvrđuje statutom univerziteta. Takođe, nesporno je i  da Zakon o visokom obrazovanju ne uređuje način i postupak izbora i razrješenja dekana odnosno direktora organizacione jedinice, kao ni način izbora i postupak izbora vršioca dužnosti dekana odnosno direktora organizacione jedinice.

          Imajuću u vidu navedeno,  Sud je utvrdio  da se  pitanja koja se tiču  postupka imenovanja dekana odnosno direktora organizacione jedinice, kao i pitanja koja se tiču imenovanja vršioca dužnosti dekana odnosno direktora organizacione jedinice mogu urediti isključivo statutom, a što je Senat Univerziteta u Banjoj Luci  i učinio donošenjem Statuta (član 58).

         Budući  da su  u osporenim odredbama člana 6. regulisana pitanja koja se mogu urediti isključivo statutom Univerziteta, a ne i nekim drugim pravnim aktom, dakle da Pravilnik nije odgovarajući akt u smislu navedenih zakonskih odredbi kojim se može regulisati način i izbor dekana odnosno direktora organizacione jedinice,  kao ni način izbora vršioca dužnosti dekana, Sud je ocijenio da član 6. Pravilnika o postupku izbora organa Univerziteta, fakulteta, Akademije umjetnosti i Instituta za genetičke resurse broj: 02/04-3.1472-46/12 od 21. juna 2012. godine nije u saglasnosti sa Zakonom o visokom obrazovanju.

         Kako je članom 108. stav 2. Ustava utvrđeno da propisi i drugi opšti akti moraju biti u saglasnosti sa zakonom, Sud je utvrdio da osporeni član 6. Pravilnika, za koji je utvrđeno da nije u saglasnosti sa zakonom, nije u saglasnosti ni sa Ustavom.

         Ustavni sud, saglasno članu 115. Ustava, nije nadležan da ocjenjuje međusobnu saglasnost podzakonskih akata, u konkretnom slučaju osporenog člana 6. Pravilnika sa članom 58. stav 7. Statuta.

         S obzirom na to da je  u toku prethodnog postupka pravno stanje potpuno utvrđeno i prikupljeni podaci pružaju pouzdan osnov za odlučivanje, Sud je, u skladu sa članom 40. stav 5. Zakona o Ustavnom sudu Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske" br. 104/11 i 92/12) o ustavnosti i zakonitosti osporene odredbe Pravilnika odlučio bez donošenja rješenja o pokretanju postupka.

         Na osnovu izloženog  Sud je odlučio kao u izreci ove odluke.

        Ovu odluku  Ustavni sud je donio u sastavu: predsjednik  Suda mr  Džerard Selman i sudije: Milenko Arapović, Amor Bukić, Zlatko Kulenović, prof. dr Duško Medić, Irena Mojović, prof. dr Marko Rajčević i akademik  prof. dr Snežana Savić.

Broj: U-63/18

26. juna 2019. godine 

 

PREDSJEDNIK

USTAVNOG SUDA

Mr Džerard Selman, s.r.

 

 

 

Актуелно
Претраживање


Објашњење: унијети једну или више ријечи, на тренутно изабраном језику и у одговарајућем писму (ћирилица или латиница)
© 2009-2019. Уставни суд Републике Српске. Сва права задржана. | Политика приватности | Услови коришћења
html>